4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları (Pasifik Yayınları) · 5. Hafta

1. Kırmızı (dönme) / mavi (dolanma)

• Semazen: kırmızı (kendi etrafında döner)
• Duvar saati: kırmızı (akrep ve yelkovan ortadaki mil etrafında döner)
• Pistte koşan atletler: mavi (sahanın çevresinde dolanırlar)
• Topaç: kırmızı (kendi etrafında döner)

Saat için bazı öğretmenler, akrep ve yelkovanın ucu kadranın merkezi çevresinde dolaştığı için "dolanma" (mavi) da kabul eder.

2. Bulmaca cevapları

1. GECEGÜNDÜZ (gece ve gündüz)
2. GÜN
3. MEVSİMLER
4. DOLANMA
5. DÖNME
6. YIL

3. Mevsimler nasıl oluşur?

Mevsimler, Dünya'nın Güneş'in etrafında dolanması sonucunda oluşur. Dünya bu dolanmayı 1 yılda (365 gün 6 saat) tamamlar; bu sırada ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış art arda yaşanır.

Çizimler öğrenciye göre değişir (ilkbaharda çiçekli ağaç, yazın güneşli deniz, sonbaharda sarı yapraklar, kışın kardan adam gibi).

Örnek tasarım: El feneriyle aydınlatılan, elle döndürülebilen "Dünya-Güneş modeli". Problem: Gece ve gündüzün oluşumunu göstermek. Malzeme: köpük top, şiş, karton, el feneri.

Proje ve afiş öğrenciye göre değişir.

A. Doğru / Yanlış

1. D
2. D
3. Y — Ekonomik değeri olan kayaçlara maden denir.
4. Y — Fosiller kayaçların yanı sıra buzulların ve bitki reçinelerinin içinde de oluşabilir.

B. Defterinize yazınız

1. Örnek: Altın (takı), gümüş (çatal-kaşık, ayna), bakır (kablo), mermer (merdiven, tezgâh), taş kömürü (ısınma), bor (temizlik malzemesi, cam).

2. Örnek: Dünya dönmeseydi gece ve gündüz oluşmazdı; bir taraf hep aydınlık ve çok sıcak, öbür taraf hep karanlık ve çok soğuk olurdu. Dolanmasaydı mevsimler oluşmazdı, yıl kavramı olmazdı.

Öğrencinin cevabına göre değişir.

C. Boşluk doldurma

1. yirmi dört
2. bor
3. mevsimler
4. paleontolog
5. dolanma
6. fosil

"dönme" sözcüğü artandır.

1. 365 gün 6 saatte (1 yılda) tamamlar.

2. Taş kömürü, altın, linyit işaretlenir. Cam maden değildir; kumdan yapılan bir üründür.

3. Yalnız "Mevsimler, Dünya'nın Güneş etrafında dolanması sonucu oluşur." işaretlenir. (Bir yılda 4 mevsim vardır, bir mevsim 3 aydır, Güneş Dünya'nın etrafında dolanmaz.)

4. Alttaki iki görsel (taşlaşmış balık ve taşlaşmış sürüngen iskeleti) fosildir. Üstteki taze balık ve yeşil yapraklar fosil değildir.

5. Mevsimler oluşur; Dünya'nın Güneş'i bir kez dolanmasıyla 1 yıl geçer.

• Yer kabuğu: Dünya'nın en dış katmanıdır; kara tabakası kayaçlardan oluşur, üzerinde canlılar yaşar.
• Kayaç: Yer kabuğunun kara tabakasını oluşturan, dağları, tepeleri ve toprağın temelini oluşturan sert yapılardır.
• Maden: Ekonomik değeri olan kayaçlardır (altın, bor, bakır, mermer gibi).
• Fosil: Kayaçlar, buzullar veya reçine içinde kalmış eski canlı kalıntıları ya da izleridir.
• Gece-gündüz: Dünya'nın kendi etrafında dönmesiyle oluşur; Güneş'e bakan yerde gündüz, bakmayan yerde gece yaşanır.
• Mevsimler: Dünya'nın Güneş etrafında dolanmasıyla oluşan ilkbahar, yaz, sonbahar ve kıştır.

Örnek açıklama: Ortaya Güneş, çevresine bir yörünge çizgisi ve üzerine Dünya çizilir. Dünya'nın üzerine kendi etrafında döndüğünü gösteren küçük bir ok (dönme: 24 saat, gece-gündüz), yörünge üzerine Güneş'in çevresini gösteren büyük bir ok (dolanma: 1 yıl, mevsimler) eklenir.

Çizim öğrenciye göre değişir.